چراغ سبز نهاد ریاست‌جمهوری به بازگشت ترال؟!

نگرانی‌ها از بازگشت صید ترال به آب‌های خلیج‌فارس حالا دیگر در حد گمانه‌زنی رسانه‌ای و صحبت‌های صیادان و ابراز نگرانی فعالان محیط‌زیست دریایی کشور نیست. اگر تا هفته‌های قبل صحبت از نگرانی درباره آسیب‌های احتمالی بازگشت صید ترال برای منابع دریایی و محیط‌زیست آب‌های سرزمینی ایران بود و دستگاه قضایی درباره برخورد با صیادان این شیوه صحبت می‌کرد، حالا خبرها حاکی از بازگشت رسمی صید ترال به خلیج‌فارس است.

کد خبر: ۸۸۳۰

تاریخ: ۱۳ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۳:۱۳

به گزارش اقتصاددریایی، در روزهایی که هنوز هم مسئولان قضایی، دریابانی و شیلات استان هرمزگان درباره رواج احتمالی صید ترال ابراز نگرانی می‌کنند و برخورد با آن را در دستور کار خود دارند، مسئولان شیلات استان بوشهر، رویه‌ای دیگر در پیش گرفته‌اند. عقیل امینی، مدیرکل شیلات استان بوشهر در آخرین صحبت‌های خود صدور مجوز صید ترال برای ۲۱کشتی در آب‌های بوشهر را تایید کرده است.
اوایل بهمن‌ماه سال گذشته بود که سمیه رفیعی، رئیس فراکسیون محیط‌زیست مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگویی اعلام کرد: «با محوریت آقای عبدالعلی‌زاده در نهاد ریاست‌جمهوری یک‌جلسه‌ای را با موضوع برگزاری و راه‌اندازی صید ترال برگزار کرده‌اند». آن زمان این موضوع از سوی دولت با واکنشی مواجه و از سوی رسانه‌های جریان اصلی نیز پیگیری نشد. حالا اما آنطور که از صحبت‌های مسئولان شیلات استان بوشهر مشخص است، نهاد ریاست‌جمهوری بازگشت صید صنعتی و ترال را به آب‌های بوشهر تاکید کرده است.

بازگشت صید صنعتی با تایید نهاد ریاست‌جمهوری
مدیرکل شیلات استان بوشهر در تشریح جزئیات صدور مجوزهای جدید صید صنعتی در این استان گفت: صید صنعتی در استان بوشهر پس از سه‌سال توقف، از سال۱۴۰۲ با مصوبات کارگروه ویژه مرز شورای امنیت کشور و تأیید نهاد ریاست‌جمهوری، از سر گرفته شده است. امینی با بیان اینکه ۲۱فروند شناور صیادی مجوز صید ترال دریافت کرده‌اند، افزود: این فعالیت‌ها براساس دستورالعمل صید ترال و با رعایت تمامی مفاد قانونی و نظارتی اجرا می‌شود.
مدیرکل شیلات استان بوشهر تأکید کرد: مجوزها صرفاً برای مدت چهارماه و برای صید ماهی یال‌اسبی صادر شده است؛ این گونه ماهی عمدتاً مصرف صادراتی دارد و ارزآوری قابل‌توجهی برای کشور ایجاد می‌کند. وی اظهار داشت: صید ترال هیچ‌گونه تداخلی با صید سنتی ندارد و پنج لایه نظارتی که در دستورالعمل صید ترال پیش‌بینی شده، به‌طور کامل اجرا می‌شود. امینی در پایان با اشاره به اشتغالزایی حاصل از این پروژه گفت: در نتیجه این طرح بیش از ۵۰۰نفر به‌صورت مستقیم روی این شناورها مشغول به کار شده‌اند.

نگرانی صیادان از بازگشت ترال
صدور مجوز صید ترال برای تعدادی از شناورها در آب‌های استان بوشهر موجب نگرانی و اعتراض صیادان محلی شده است. صدور مجوز صید ترال برای ۲۱فروند کشتی در آب‌های استان بوشهر، اعتراض و نگرانی صیادان محلی را برانگیخت؛ این در حالی است که مسئولان شیلات استان از رعایت کامل دستورالعمل‌های نظارتی و نبود تداخل با صید سنتی خبر می‌دهند. صید ترال به‌عنوان یکی از مخرب‌ترین شیوه‌های صید صنعتی، طی سال‌های اخیر همواره مورد انتقاد جوامع محلی و کارشناسان محیط‌زیست قرار داشته است. در این روش، تورهای قیف‌شکل و سنگین کف دریا را جارو کرده و باعث تخریب مرجان‌ها، حذف زیستگاه‌های آبزیان و آسیب جدی به اکوسیستم دریایی می‌شود. باوجود اظهارات مسئولان و وعده‌هایی که برای نظارت بر دریا و مقابله با صیدهای مخرب صورت گرفته است، صیادان محلی نسبت به تأثیرات منفی این شیوه صید ابراز نگرانی کرده‌اند.
مهدی غفوری، یکی از صیادان بندر دیر در گفت‌وگویی با «مهر» گفت: از زمانی که کشتی‌های ترال وارد آب‌های ما شده‌اند، میزان صید ما به‌شدت کاهش یافته است. تور که می‌اندازیم خالی برمی‌گردد. دریا را جارو می‌کنند و چیزی برای ما نمی‌ماند. علی کلبی، یکی از صیادان بردخون نیز در گفت‌وگویی اظهار کرد: نظارت‌هایی که گفته می‌شود در عمل خیلی جدی نیست، بارها شاهد بوده‌ایم که شناورهای ترال در زمان و مکان‌های ممنوعه فعالیت می‌کنند. سجاد جمالی، صیاد جوان دیری نیز می‌گوید: زندگی ما به دریا وابسته است و اگر ذخایر ماهی تمام شود، ما هم نابود می‌شویم. خیلی از دوستان ما قایق‌های‌شان را فروخته و برای کارگری به شهرها رفته‌اند.

هشدار درباره رهاشدگی مدیریت منابع آبزیان
مدیرکل دفتر بررسی و مقابله با آلودگی‌های دریایی سازمان حفاظت محیط‌زیست نیز در جلسه بررسی صید ترال که در دانشگاه علوم و تحقیقات برگزار شده بود، گفت: برای مقابله با شبکه‌های مافیایی محیط‌زیست، افزایش آگاهی جامعه، به‌ویژه جوامع محلی و متخصصان ضروری است. امید صدیقی با بیان اینکه طی سال‌های اخیر مدیریت منابع آبزیان از سوی سازمان شیلات به‌خوبی انجام نشده است، افزود: در حوزه تعیین میزان صید مجاز، ممنوعیت‌ها و مدیریت ذخایر آبزی عملکرد مناسبی وجود نداشته و همین موضوع به آسیب‌های جدی منجر شده است.
در شرایطی که شیلات استان بوشهر بر رعایت دقیق دستورالعمل‌های نظارتی و مدیریت پایدار منابع تأکید دارد، اما نگرانی صیادان از نابودی تدریجی منابع آبزی همچنان پا برجاست. آیا اجرای دقیق نظارت‌ها می‌تواند جلوی آسیب به اکوسیستم دریایی و معیشت صیادان را بگیرد یا تجربه تلخ سال‌های گذشته تکرار خواهد شد؟ پاسخی که تنها با گذشت زمان روشن خواهد شد. انتظار می‌رود همه سازمان‌های مسئول در این زمینه با جدیت پای کار باشند تا قبل از اینکه یک مسئله زیست‌محیطی و یک چالش معیشتی در این منطقه رخ دهد، از بروز آن جلوگیری شود.

جدی شدن نگرانی‌ها از صید ترال
طی ماه‌های گذشته، گزارش‌هایی از بازگشت بی‌سروصدای صیادان ترال پس از ۴سال ممنوعیت در خلیج‌فارس منتشر شده که نگرانی‌هایی را در میان صیادان محلی ایجاد کرده است. اواسط تابستان سال‌جاری بود که رسانه‌ها اعلام کردند، صیادان فعال در عرصه صید و صیادی در هرمزگان در نگرانی بازگشت کابوس صید ترال به‌سر می‌برند؛ زیرا شنیده‌ها حاکی از تلاش‌های سازمان شیلات برای بازگشت این صید آبزیان‌سوز به دریاست. همان زمان برخی رسانه‌ها اعلام کردند که صیادان غرب‌ هرمزگان از صید‌های بی‌رویه ترال در هفته‌های اخیر بسیار گله‌مندند و این موضوع با توجه به تأثیر سوء آن بر اقتصاد و معیشت مردم، موجب نگرانی صیادان شده است.
روزهای ابتدایی بهمن‌ماه سال گذشته بود که مصاحبه وزیر جهادکشاورزی با شبکه تلویزیونی چینی در زمینه فعال‌سازی اقتصاد دریامحور، موجب ایجاد نگرانی‌هایی در میان صیادان، فعالان حوزه محیط‌زیست و دوست‌داران منابع طبیعی و تنوع‌زیستی خلیج‌فارس درباره بازگشت کشتی‌های صید ترال چینی به آب‌های جنوب شد. به فاصله کمتر از دوهفته بعد از این خبر بود که سمیه رفیعی، رئیس فراکسیون محیط‌زیست مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با یکی از خبرگزاری‌های رسمی کشور درباره گلایه صیادان جنوبی من‌باب صیدهای بی‌رویه کشتی‌های ماهیگیری خارجی در خلیج‌فارس مخصوصا در صید ترال گفت و تاکید کرد: الان ۴سال است که این صید متوقف شده مگر اینکه ترال میگو باشد.
صید ترال که از طریق کشیدن تورهای عظیم در کف دریا انجام می‌شود، به دلیل آسیب‌های گسترده به زیست‌بوم دریایی همواره مورد انتقاد بوده است. طی سال‌های گذشته، ورود کشتی‌های خارجی به‌ویژه کشتی‌های صید ترال چینی به خلیج‌فارس، به کاهش شدید ذخایر ماهی و آسیب به معیشت صیادان محلی منجر شده است. البته این موضوع در نهایت باعث ممنوعیت فعالیت این کشتی‌ها در آب‌های ایران شد. بازگشت کشتی‌های صید ترال می‌تواند تبعات جبران‌ناپذیری برای محیط‌زیست دریایی و اقتصادمحلی داشته باشد. نابودی گونه‌های دریایی، تخریب بستر دریا و کاهش ذخایر ماهی از جمله پیامدهای شناخته‌شده این نوع صید هستند. همچنین این موضوع می‌تواند به نارضایتی بیشتر صیادان محلی که منبع اصلی درآمد آن‌ها وابسته به این منابع است، دامن بزند.

منبع: اقتصاد سرآمد