«پرساین»؛ صیدی خطرناک که گونه‌های آبزیان خلیج فارس را از بین‌ می‌برد

پس از آن که صید ترال با کف روبی حیات آبزیان را در دهه های هشتاد و نود با چالش جدی مواجه کرد، چند سالی است که صید «پرساین» نیز به این چالش اضافه شده که در صورت بی توجهی مسئولان مرتبط، آیندگان فقط می توانند تصاویر آبزیان خلیج فارس را لابه لای کتاب ها، مجلات و صفحات سایت های خبری و رسانه ها مشاهده کنند.

کد خبر: ۷۰۰۰

تاریخ: ۲۴ شهريور ۱۴۰۳ - ۲۱:۰۷

به گزارش اقتصاددریایی، در اواخر دهه نود خورشیدی، صیدی در خلیج فارس و محدوده آب های سرزمینی در گستره استان بوشهر رواج یافت که به آن پرساین و شناورهای صید کننده را (PURSE SEINER) نامیدند.

در این روش صیادان در روش صید محاصره ای با استفاده از تور به شکل مستطیل و مانور دایره ای شکل شناورهای پرساینر (PURSE SEINER)، نوعی از گونه آبزیان به نام ماهی ساردین که سطح زی است و در سطح آب دریا مشغول مهاجرت هستند را محاصره و صید می کنند.

به دلیل داشتن مشتریان خوب در دریا که به شکل عمده شناورهای قاچاق‌کننده ماهی از کشورهای همسایه خلیج فارس هستند، صید این نوع آبزی از اهمیت اقتصادی بالایی برخوردار است.

این نوع صید برای ماهی ساردین که در اصطلاح محلی «هشینه» یا «موتو» نامیده می شود بکار می رود، نوعی ماهی که به صورت تجاری برای استفاده های مختلفی از جمله تولید روغن، تهیه کنسرو، تهیه فرآورده های خمیری مانند سوریمی، فرآورده های تخمیری مانند سس ماهی، سوشی، ماهی دودی و پودر ماهی صید می شود.

صیادان این نوع ماهی را برای مصرف انسانی و خوراک دام به شکل پودرشده نیز صید می کنند و با توجه به بازار فروش مناسب جاذبه های کافی برای صید این گونه ایجاد شده است.

در این شرایط عده ای از صیادان استان بوشهر اقدام به گرفتن مجوز صید از شیلات ایران کرده که این سازمان به شکل محدود و در زمان هایی که زیستگاه این آبزیان سطح زی مهاجر دچار خدشه نشود در ایامی از سال مجوزهایی به شکل محدود صادر کرده است.

در کنار صید مجاز، شاهدیم که برخی از صیادان که به شکل عمده متعلق به استان همسایه در جنوب بوشهر هستند بدون داشتن مجوز وارد صید پرساین شده و مخاطراتی را برای آینده زیستگاهی ماهی ساردین در استان بوشهر ایجاد کرده اند.

ارزش این نوع صید بگونه ای است که صیادان غیر مجاز برای خریدن تورها و اداوات صیادی که حداقل ۱۰ میلیارد ریال برای هر تور است، سرمایه گذاشته و گاهی با خیال راحت و بدون توجه به دستگیری و ضبط ادوات غیرمجاز صید، در دریا جولان می دهند.

به دلیل نبود قوانین بازدارنده، کمبود شدید نیروی انسانی در حوزه محافظت از آبزیان در مجموعه شیلات و ارزش بالایی این صید در بازارهای محلی و منطقه ای شاهد افزایش روزافزون صید ماهی به شکل دفره‌ای یا محاصره‌ای که پرساین نامیده می شود هستیم؛ صیدی که می تواند زیستگاه ماهیان سطح زی مانند ساردین و کف زی ها را از بین برده و توازن اکوسیستم دریایی را نابود کند.

۱۴ قایق مجوز صید ساردین دریافت کردند

مدیرکل شیلات استان بوشهر در این خصوص به ایرنا می گوید: پس از بررسی های لازم مجوز صید به شکل پرساین برای صید ماهی ساریدن فقط به ۱۴ قایق صیادی در جنوب استان داده شده است.

«عقیل امینی» اضافه می کند: صیادانی که علاقمند به این نوع صید هستند باید درخواست خود را به شیلات شهرستان ساحلی بدهند تا پس از بررسی های لازم زمینه اخذ مجوز از پژوهشکده میگوی کشور صادر شود.

وی ادامه می دهد: این پژوهشکده نیز در روزهای مشخصی از سال این مجوز را صادر می کند.

مدیرکل شیلات استان بوشهر معتقد است: هر نوع بی توجهی برای مقابله با این نوع صید به انقراض ساردین، ماهی های سطح زی و برخی ماهی های کف زی منجر می شود که می تواند ضمن ایجاد نابودی زیستگاه ها و مسیر مهاجرت ماهی ساردین بر ذخایر ارزشمند این گونه و حتی سایر گونه های آبزیان اثر گذار باشد.

امینی گفت: بارها از زبان صیادان قدیمی شنیده ایم که روزگاری به وفور انواع آبزیان در خلیج فارس وجود داشت که به دلیل عدم نظارت بر صید و نابودی زیستگاه های آنها طی دهه های گذشته اکنون میزان وجود این آبزیان بسیار محدود و در پاره‌ای منقرض شده است.

عزم جدی یگان حفاظت منابع آبزی استان بوشهر در برخورد قاطع با صید غیرمجاز ساردین

فرمانده یگان حفاظت از منابع آبزیان شیلات استان بوشهر در گفت‌وگو با ایرنا اظهار می کند: با هر نوع قانون گریزی که بخواهد بدون مجوز اقدام به صید به شکل محاصره ای یا پرساین کند مقابله جدی انجام می شود.

«سرهنگ سید عبدالکریم غلامی» اضافه می کند: معیشت هزاران نفر در مناطق ساحلی استان بوشهر به دریا مرتبط است و با توجه به این که ماهی ساردین در تامین غذای ماهیان استخوانی و پستانداران دریایی و حتی پرندگان آبزی به عنوان یک زنجیره حیات دریایی اثرگذار است هر گونه تخریب زیستگاه و ذخایر این موجود ارزشمند می تواند توازن حیات سایر ماهیان نیز به خطر بیاندازد.

وی ادامه می دهد: از بین رفتن توازن حیات زندگی آبزیان می تواند بر زندگی چند ۱۰ هزار صیاد محلی که از طریق دریا ارتزاق و معیشت دارند نیز خطرآفرین شود.

فرمانده یگان حفاظت از منابع آبزیان شیلات استان بوشهر می گوید: نقش صیادان دلسوز محلی برای پاسداشت و حفاظت از منابع و ذخایر دریا ستودنی است و سعی ما نیز این است که با استفاده از این پتانسیل و ظرفیت برای نظم بخشی به حیات و اکوسیستم دریایی تلاش کنیم.

غلامی ادامه می دهد: در این مسیر از توان سایر نیروهای نظامی و انتظامی نیز بهره برده و با صیادان فاقد مجوز در چارچوب قانون و بدون اغماض برخورد می شود.

تقسیم وظایف دستگاه ها برای مقابله با صید پرساین

۲۰ شهریورماه ( روز گذشته ) در محل فرمانداری شهرستان دیر نشستی با حضور فرمانداران سه شهرستان ساحلی دیر، کنگان و عسلویه استان بوشهر، رئیس کل دادگستری استان و روسای دادگستری این سه شهرستان، مدیران کل شیلات و حفاظت محیط زیست، دادستان ها و نمایندگانی از نیروی دریایی سپاه، اداره کل اطلاعات، نیروی انتظامی و مرزبانی استان برای یک تصمیم گیری جمعی در مقابله با این نوع صید مخرب برگزار شد.

در این نشست راهکارهایی برای مقابله با صیدغیرمجاز به شکل پرساین در آب های جنوب استان اندیشه و با تقسیم وظایف هر کدام از شرکت کنندگان، بر موضوع برخورد با متخلفان بحث و چاره اندیشی شد.

از فرهنگ سازی تا برخورد قضایی با متخلفان صید غیرمجاز

فرماندار کنگان در گفت‌وگو با ایرنا با اشاره به نتایج این نشست اظهار می کند: بر همگان و به خصوص اعضا این جلسه مشخص شده که چگونه صیدهای غیرمجاز می تواند در نابودی زیستگاه ها و گونه‌های آبزی در آینده اثرگذار باشد به نوعی که تخلف محدودی از صیادان، زندگی آینده مردم را در مناطق ساحلی تحت شعاع قرار دهد.

«احمد غریبی» اضافه می کند: برخی از صیادان متخلف با صید این نوع ماهیان به شکل غیرمجاز در حال فرهنگ سازی تخلف بین خودشان برای عادی سازی انجام این چنین جرایمی هستند.

وی ادامه می دهد: این افراد دیگران را به افزایش برداشت از دریا در زیستگاه های ممنوعه آبزیان ترغیب و بدون توجه به داشتن مجوز صید برای برخی از گونه های آبزی مانند ماهی ساردین زمینه از بین بردن نسل این نوع ماهی ها را فراهم کرده اند.

فرماندار کنگان با اشاره به تصمیات اتخاذ شده در نشست فرمانداران شهرستان های ساحلی جنوب استان بوشهر با رئیس کل دادگستری و سایر دستگاه های متولی دریا عنوان می کند: فرهنگ سازی برای حفاظت از منابع و ذخایر آبزیان برای مصرف بهینه امروز و نگهداشت برای آیندگان با تهیه خبر، گزارش، تبلیغات میدانی و محیطی، تشکیل شعبه های ویژه برای بررسی تخلفات صید غیرمجاز در دادگستری های استان، صدور رویه ها و آراء یکسان قضایی برای جرائم صید غیرمجاز و استفاده از مجازات حداکثری پیش بینی شده در قانون برای متخلفان در نادیده گرفتن از منابع و ذخایر آبزیان بخشی از تصمیم های اتخاذ شده برای مقابله با صید پرساین بوده است.

غریبی ادامه می دهد: همچنین شیلات استان بوشهر مکلف به استقرار سامانه های هوشمند در اسکله های صیادی شده و دریابانی نیز با رصد از مبدا اجازه حمل تورهای مخصوص صید ماهی ساردین به قایق های فاقد مجوز ندهد.

وی یادآور می شود: از آنجا که بخشی از کارگاه ها در این شهرستان ها اقدام به ساخت یک مخزن هایی ( تشت) در کف قایق ها می کنند که داشتن آن در موضوع صید ماهی ساردین ضروری است از اتاق اصناف این شهرستان‌ها خواسته شده که این کارگاه ها را مکلف کنند فقط با داشتن مجوز، این نوع تشت ها برای قایق ها ساخته شود.

نتیجه

مسئولان استان بوشهر به این نتیجه رسیده اند که صید غیرمجاز آبزیان به شکل محاصره ای یا حلقه ای که به آن پرساین نیز اطلاق می شود می تواند آینده زیستگاه ها و گونه های برخی از آبزیان سطح زی از جمله ماهی ساردین را به خطر بیاندازد. بر این اساس روز گذشته تصمیماتی در یک نشست مشورتی اتخاذ و با کمک دستگاه قضایی اصرار بر اجرای آن به عمل آمد.

به نظر می رسد اگر خروجی این نشست که بخشی از تصمیات آن از زبان فرماندار شهرستان کنگان در این گزارش منعکس شد توسط متولیان حوزه صیدو صیادی و دریا و همچنین مرتبطین جامعه عمل بپوشد، این نوع صید می تواند به زودی منسوخ شد هر چند پیش نیاز همه این تصمیات ناامن کردن دریا برای صیادان متخلف فاقد مجوز است که با استقرار دایمی شناور یگان حفاظت منابع آبزیان شیلات در دریا برای کنترل بیشتر فعالیت شناورهای صیادی، عملی می شود.